RP Logo ster 82 (VV)RP Logo ster 82 (VV)HISTORIE KORPS RIJKSPOLITIE
RIJKSPOLITIE ALGEMEEN
VOERTUIGEN DE ULM


DE ULM. (Ultra Licht Motorrijwiel). Een verzameling artikelen met betrekking tot de ULM (Ultra licht Motorrijwiel) gebruikt bij het Korps Rijkspolitie.

   SBV ULM Berini + DKW Hummel Fred (2)(7K)     D1. De introductie en gebruik van de ULM bij de Rijkspolitie. 
D2. Overzichten van de gebruikte merken en type.
D3. Instructie ombouw Sparta sport tot ULM.
D4. Oud Nieuws m.b.t. de ULM.
D5. De rijbewijsontheffing voor bestuurders van de ULM.
D6. Het rijonderricht. Rijden met de ULM.
D7. Een praktijkverhaal.

  Heb jij nog foto's, verhalen of informatie m.b.t. tot dit artikel. Stuur ze in. Hoe lees het hier.




Logo kop RP 82 (VV)Logo kop RP 82 (VV)HISTORIE KORPS RIJKSPOLITIE
RIJKSPOLITIE ALGEMEEN
VOERTUIGEN DE ULM DEEL 1



SBV ULM Berini + DKW Hummel Fred (2)(7K)Deel 1.  De introductie en gebruik van de ULM (Ultra Licht Motorrijwiel).

Groot was de verbazing (en bepaald niet enthousiast, eerder verbijsterd) dat de Algemeen-Inspecteur in het voorjaar van 1961 bekend maakte, om snel een einde te maken aan de mobiliteitsprobleem bij de Rijkspolitie, besloten was tot aankoop van 800 bromfietsen; Berini's ofwel ULM's (Ultra Licht Motorrijwiel) met drie versnellingen, uitgevoerd in zwart met nikkel en met een topsnelheid van zestig kilometer per uur. Een vervoermiddel dat bij de landgroepen nu niet direct met enthousiasme werd ontvangen. Zelfs de bijgeleverde poetsmiddelen en de lederen tassen met handschijnwerper met voorzetlenzen, verbanddoos, opvouwbare waarschuwingsdriehoek en een krijtje konden weinigen bekoren.

RP ULM Sparta Mengerink (3)(7K)Rechts op de foto: Twee stagiaires en de ULM van de stagegroep Enkhuizen, genomen aan de achterzijde van het bureau Westerstraat.

De politienaam voor deze voertuigen was ULM. (Ultra Licht Motorrijwiel). De maximumsnelheid bedroeg ongeveer 60 km/u. De eerste de beste bromfiets liep sneller, dus schoten deze hun voornaamste doel voorbij, namelijk de controle van bromfietsen

Daarom ging men al vrij snel over op een lichte motorfiets. Namelijk de DKW Hummel (65 km/u.) en even later de Sparta Sport en de DKW RT50 (70/75 km/u.). Achterop bij deze voertuigen zat een metalen frame met lederen tassen. Er zaten een verkeersvest, acculamp, verbandtrommel, plumobiel, twee magnesiumfakkels en een schrijfplankje in..

Voor het rijden met deze lichte dienstmotoren met 50cc motoren die een maximum snelheid hadden van maar 65 km/u was feitelijk wel een motorrijbewijs verplicht. Om kosten voor het behalen van een motorrijbewijs voor de vele politiemensen te besparen en omdat het niet mogelijk was om op korte termijn honderden berijders van een ULM rijles te geven voor een rijbewijs A werd er voor deze voertuigen een ontheffing verleend.

Wel kregen de berijders een rijopleiding voor deze voertuigen die gegeven werd bij de SAS te ‘‘s-Gravenhage hetgeen blijkt uit  een aantal foto's van een ULM opleiding/instructie en een citaat uit een artikel uit een oud Korpsblad. Bij deze opleiding werd gebruik gemaakt van de Berini bromfiets en de motor DKW Hummel.

Citaat uit artikel Korpsblad Rijkspolitie nr 3 nov 1964. Pagina 21.
"We zijn intussen allemaal veertien dagen bij de Sectie voor Bijzondere Verkeerstaken gedetacheerd geweest. Dat hield in, het leren werken met moderne verbindingsmiddelen als mobilofoon en portofoon. Verder werkten we met de trawia en de elektrische snelheidsmeter'. Ook leerden we daar hoe een Ulm te behandelen en er op te rijden."

Onder de noemer ULM vielen dus twee soorten voertuigen. Namelijk de dienstbromfiets en de lichte dienstmotor.  Vanwege de Duitse afkomst van de DKW  stonden deze bekend als de “Oelm”

Bij bijna iedere groep was er wel een collega die bekend was met het opvoeren van deze voertuigen. Ook onderdelen waren er natuurlijk voldoende voorradig. Hierdoor reden deze voertuigen soms wel meer dan 80 km/u. Natuurlijk was dit bij de Groepscommandant en de controleur motormaterieel (die deze voertuigen periodiek controleerde) wel bekend maar officieel wisten ze natuurlijk van niets. Als er een controle kwam van de controleur motormaterieel werd deze altijd van te voren aangekondigd en werd het voertuig keurig op tijd in originele staat terug gebracht.

Naar > de index van dit artikel




Logo kop RP 82 (VV)Logo kop RP 82 (VV)HISTORIE KORPS RIJKSPOLITIE
RIJKSPOLITIE ALGEMEEN
VOERTUIGEN DE ULM DEEL 2



SBV ULM Berini + DKW Hummel Fred (2)(7K)Deel 2.  DE ULM. Overzicht.

Onderstaand een overzicht van de bromfietsen en lichte motorrijwielen die gebruikt zijn bij de Rijkspolitie.
 
Merk type  Motor/brf Gebruikt CC Snelheid Div
             
Berini M35 Tour. Bromfiets 1960   60 km/u.  
Berini Corona M21 Bromfiets 1964      
DKW Hummel 120 Motorrijwiel     65 km/u  
Sparta Sport Motorrijwiel 1969 ?     Beenkappen
DKW RT50 Motorrijwiel 1969-1970 50 cc 70/75 km/u Beenkappen
Zundapp GTS50   1984      
Dit overzicht is zeker nog niet compleet. Heb jij nog ontbrekende foto's, gegevens en of informatie geef dit dan even door via info@rijkspolitie.org met vermelding van het fotonummer en het artikelnummer 1827.
 
Diverse foto's van ULM's.
RP ULM Berini  1 (2)(7K)Foto 2. Bromfiets Berini type M35 Tour.

RP ULM Berini (2)(7K)Foto 1. Bromfiets Berini Corona.

RP ULM Berini  2 Fred (2)(7K)Foto 3. Bromfiets Berini type Berini type M35 Tour..

RP ULM DKW Hummels  1 Fred (3)(7K)Foto 4.Motorrijwiel DKW Hummel.

SBV ULM Berini + DKW Hummel Fred (3)(7K)Foto 5. Motorrijwiel DKW Type ? en bromfiets Berini type M35 Tour.

RP ULM Sparta 1965 66 (2)(7K)Foto. 6. Motorrijwiel ?

RP ULM pol4 (2)(7K)Foto 7. DKW Hummel

RP ULM RPG20 1 2013 0.21.20   kopie (2)(7K)Foto 8. Sparta sport 3V (1975)

RP ULM Sparta 3 (2)(7K)
Foto 9. Sparta sport 3V (1975)

RP ULM Sparta HPIM7098 (2)(7K) (2)
Foto 10. Sparta sport 3V (1975)

RPG Breukelen ULM Peter H. RP(7K)
Foto 11. Sparta sport 3V (1975). Die ULM's gingen als een speer. Je kon er zelfs auto's mee achtervolgen :). Eerst leek het erop dat er geen kenteken op dit voertuig zat maar als je goed kijkt zie je bovenaan tussen de tassen de kentekenplaat zitten.

RP ULM 1974 Sparta 2 Mengerink (2)(7K)Vermoedelijk een oud collega die met de ULM naar zijn eigen afscheidsreceptie mag rijden, Maar hoe ging dat ook al weer?

Met dank aan Wilfred Mengerink van www.spartabromfietsclub.nl/
en aan de beheerder van www.oudebrommers.nl.

Naar > de index van dit artikel



Logo kop RP 82 (VV)Logo kop RP 82 (VV)HISTORIE KORPS RIJKSPOLITIE
RIJKSPOLITIE ALGEMEEN
VOERTUIGEN DE ULM DEEL 3



SBV ULM Berini + DKW Hummel Fred (2)(7K)Deel 3.  Instructie ombouw Sparta sport tot ULM.

ULM Sparta kentenbewijs mengerink(7K)De Sparta ULM is afgeleid van de Sparta Sport 3V bromfiets, maar is vanuit de fabriek al als motorfiets geproduceerd. Hiervoor heeft Sparta een type goedkeur moeten aanvragen bij de Rijksdienst voor wegverkeer. Bij de eerste keuring in 1974 is de Sparta ULM door de RDW afgekeurd, omdat deze een claxon en rijverlichting had op wisselstroom.  Bij stationair toerental kreeg de claxon te weinig stroom voor een goed geluid. Bij de tweede keuring was de Sparta ULM daarom voorzien van een accu op batterijtjes en was de motor voorzien van gelijkstroom. Bij stationair toerental zorgde de accu voor een goed geluid uit de claxon en voor een goede lichtbundel.  De accu zat in een bakje onder de zadelplaat.  De 200 Sparta ULM's zijn allemaal als motorfiets geproduceerd en voorzien van een motorkenteken. Op het kentekenbewijs staat  de vermelding type Sport 50cc.

De topsnelheid is 75km/u  en er zijn door Sparta fabriek 200 Sparta ULM's geleverd aan de Rijkspolitie.  Grappig is dat de meeste kentekens beginnen met XE  Omdat het een motorfiets is heeft de Sparta ULM voetsteunen, een Sachs 3-LKH motorblok met kickstarter, een cilinder met grotere spoelpoorten en een 17mm Bing carburateur.  De leren tassen zijn van BMW en die worden zelfs nu nog gemaakt. 

Hieronder enkele documenten met de instructie voor de ombouw van de bromfiets Sparta sport tot een ULM (Ultra licht motorvoertuig. Uiteraard moest ook het instructie boekje worden aangepast.

ombouw Sparta Sport 3V motorfiets (1)(7K)
ombouw Sparta Sport 3V motorfiets (2)(7K)
ombouw Sparta Sport motorfiets (3)(7K)
Met dank aan Wilfred Mengerink van www.spartabromfietsclub.nl/

Naar >
de index van dit artikel




Logo kop RP 82 (VV)Logo kop RP 82 (VV)HISTORIE KORPS RIJKSPOLITIE
RIJKSPOLITIE ALGEMEEN
VOERTUIGEN DE ULM DEEL 4



SBV ULM Berini + DKW Hummel Fred (2)(7K)Deel 4.  De ULM. Oud Nieuws.

Overzicht van artikelen uit oude politietijdschriften in het bijzonder het Korpsblad en RP-magazine m.b.t. de ULM. Het oudste artikel staat onderaan.


Bron: Korpsblad maart 1991.
RP Oud nieuws ULM KB invoering (1)(7K)RP Oud nieuws ULM KB invoering (2)(7K)
RP Oud nieuws ULM KB invoering (6)(7K)


Bron: Korpsblad Juni 1960

RP Oud nieuws ULM KB Aanschaf ulm(7K)
Naar > de index van dit artikel




Logo kop RP 82 (VV)Logo kop RP 82 (VV)HISTORIE KORPS RIJKSPOLITIE
RIJKSPOLITIE ALGEMEEN
VOERTUIGEN DE ULM DEEL 5



SBV ULM Berini + DKW Hummel Fred (2)(7K)Deel 5. De ULM. Ontheffing rijbewijs A voor bestuurders ULM.

Aanhangsel tot het Verslag van de Handelingen der Tweede Kamer

VRAGEN door de leden der Kamer gesteld overeenkomstig artikel 116 van het Reglement van Orde, en de daarop door de Regering schriftelijk gegeven antwoorden.

VRAAG van de heer Daams (P.v.d.A.) betreffende de rijervaring van bestuurders van motorrijtuigen in overheidsdienst. (Ingezonden 16 juni 1964.)

Is de Regering bereid, nu door de heer Walburg (A.R.P.) aan de Minister van Defensie verzocht is aandacht te schenken aan de vraag of chauffeurs op militaire voertuigen voldoende rijervaring hebben, ook onder ogen te zien of andere categorieën bestuurders van motorrijtuigen in overheidsdienst wel over voldoende rijervaring beschikken? Zijn bijvoorbeeld de Ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken er mede bekend, dat snelbrommers van de rijkspolitie (ultra lichte motoren met een topsnelheid van 75 km) vaak bereden worden door personen, die in het geheel niet over een rijbewijs beschikken?

ANTWOORD van de heren Van Aartsen, Minister van Verkeer en Waterstaat, mede namens de heer Marijnen, Minister van Binnenlandse Zaken a.i. en van Justitie a.i. (Ingezonden 24 augustus 1964.) (Zi

Het bezit van een rijbewijs is in het algemeen niet de enige eis, welke aan gegadigden voor een functie als chauffeur van motorrijtuigen in overheidsdienst wordt gesteld. Zij moeten bovendien over rijervaring beschikken, alvorens zij worden aangenomen. Bij sommige diensten en bedrijven krijgen de kandidaat-chauffeurs bovendien eerst nog een speciale rijopleiding en worden zij daarna aan een rijproef onderworpen. Eerst indien deze laatste bevredigend is verlopen kan de aanstelling als chauffeur volgen. Bij andere diensten worden de gegadigden tevens aan een psychotechnische keuring onderworpen. Na te zijn aangenomen heeft een periodieke herkeuring van de betrokkenen plaats. Aangezien de rijvaardigheid en rijervaring van de bestuurders van motorrijtuigen in overheidsdienst aan redelijkerwijze te stellen eisen voldoen en aard en aantal van de verkeersongevallen, waarbij overheids motorrijtuigen zijn betrokken, geen aanleiding geven de aanstellingseisen te herzien, achten de ondergetekenden geen termen aanwezig te dezer zake verdergaande maatregelen onder ogen te zien. Het is de ondergetekenden bekend, dat bij de Rijkspolitie aan bromfietsen verwante ultralichte motorrijwielen worden gebezigd. Niet alle bestuurders van deze voertuigen zijn in het bezit van een hiervoor geldig rijbewijs. In verband met de noodzakelijkheid het personeel van het Korps Rijkspolitie, ingedeeld bij de landgroepen, een grotere mobiliteit te geven, alsmede om het toezicht op het in omvang toenemende bromfietsverkeer te intensiveren, is tot aanschaffing van de hierboven bedoelde ultralichte motorrijwielen overgegaan. Deze motorrijwielen zijn voor wat hun inrichting en motorvermogen betreft alsmede ten aanzien van de bediening te vergelijken met bromfietsen. Daar het organisatorisch niet mogelijk bleek op zeer korte termijn alle met de surveillance belaste rijkspolitieambtenaren een opleiding voor het rijbewijs A te geven, is door de Minister van Verkeer en Waterstaat bij beschikking van 7 juni 1962, nr. 31468, Afdeling Waterstaatsrecht (Ned. Siert. 1962, nr. 111) hiervan ontheffing verleend. Deze ontheffing werd als een tijdelijke voorziening beschouwd, daar het in het voornemen lag te bevorderen, dat de rijkspolitieambtenaren, die van deze ultralichte motorrijwielen gebruik zouden maken, in het bezit van het daarvoor vereiste rijbewijs zouden komen. In de opleiding voor het rijbewijs A is echter een onvoorziene vertraging ontstaan, daar alle beschikbare rijinstructeurs, in verband met de uitbreiding van het aantal groepssurveillanceauto’s, moesten worden ingezet voor een spoedige opleiding van rijkspolitieambtenaren voor het rijbewijs B-E. De opleiding voor het rijbewijs A zal echter zo spoedig mogelijk weder ter hand worden genomen. In afwachting hiervan krijgen de jonge rijkspolitieambtenaren alvorens als bestuurder van een ultralicht motorrijwiel te worden aangewezen een opleiding in het berijden hiervan. Bij hun opleiding voor het af te leggen politie-examen zijn zij bovendien grondig onderwezen in de verkeerswetgeving. De ervaring met het gebruik van deze voertuigen opgedaan is zodanig, dat er geen aanleiding bestaat de verleende ontheffing in nadere overweging te nemen.

Naar > de index van dit artikel




Logo kop RP 82 (VV)Logo kop RP 82 (VV)HISTORIE KORPS RIJKSPOLITIE
RIJKSPOLITIE ALGEMEEN
VOERTUIGEN DE ULM DEEL 6



SBV ULM Berini + DKW Hummel Fred (2)(7K)Deel 6. Het rijonderricht. Rijden met en het onderhouden van een ULM.

De foto's hieronder zijn alle gemaakt in de periode van 9 februari 1964 tot 14 juli 1965 in 's-Gravenhage op of in de omgeving van de  voormalige Alexanderkazerne waar de Sectie Bijzondere Verkeerstaken gevestigd was. Aldaar werd rijonderricht gegeven voor het rijden met een ULM. Zowel op de bromfiets als op de lichte motor. Mogelijk was dat voor het korpsrijbewijs. In die tijd werden er honderden aangeschaft en al de toekomstige berijders moesten natuurlijk een opleiding krijgen. Veel rijkspolitiemensen hadden toen nog geen rijbewijs A. Reden waarom er tijdelijk een ontheffing is verleend aan Rijkspolitiemensen voor het rijbewijs A. Waarom deze opleiding in Den Haag werd gegeven en niet op de Verkeersschool is niet bekend. Mocht er iemand zijn die deze opleiding heeft meegemaakt en er wat over kan en wil vertellen dan horen wij heel graag zijn verhaal. info@rijkspolitie.org.
Met dank aan Fred Verdelman en Ernst Krayenbrink.

SBV ULM Berini DKW Hummel Fred(7V)
Foto FE514. Links een DKW motor en rechts een Berini bromfiets klaar voor het parkoers.

SBV ULM DKW Hummel onderricht Fred(7V)
Foto FE515. Parkoers rijden onder toeziend oog van je collega's.

SBV ULM DKW Hummels -6 Fred(7V)
Foto FE516. Achter de instructeur aan voor een ritje door 's-Gravenhage.

SBV ULM FG02 DKW Hummels en Berini's Fred(7V)
Foto FE517.Aftanken bij de plaatselijke benzineboer.

SBV ULM FG01 DKW Hummels -4 Fred(7V)
Foto FE518. Allemaal twee pitters (strepen) op een twee takt.

SBV ULM DKW Hummels -5 Fred(7V)
Foto FE519.

SBV ULM DKW Hummel onderhoud Fred(7V)
Foto FE520. Lesje voertuigonderhoud
 

356 2719 12.63 64  HJ-86-77 (129) Ernst(7V)
Foto FE521.



De Berini bromfiets

SBV ULM Berini -1 Fred(7V)
Foto FE501. Bromfiets Berini type ?

SBV ULM Berini -2 Fred(7V)
Foto FE502. Idem.

SBV ULM Berini Fred(7V)
Foto FE503. Bromfiets Berini type ?

SBV ULM Berini's RP Fred(7V)
Foto FE504.3 x Bromfiets Berini.

 Hieronder een aantal Foto's van de DKW Hummel die werden gebruikt bij het rijonderricht.SBV ULM FD01 DKW Hummel UU-58-68 Fred(7V)
Foto FE505.

SBV ULM DKW Hummels -1 Fred(7V)
Foto FE506.

SBV ULM DKW Hummels -2 Fred(7V)
Foto FE507.

SBV ULM DKW Hummels UU-58-67 (44) Fred(7V)
Foto FE508.

SBV ULM DKW Hummels UU-58-67 -1 (44) Fred(7V)
Foto FE509. Een met en een nog zonder kentekenplaat.

SBV ULM DKW Hummels Fred(7V)
Foto FE510.

SBV ULM FD01DKW Hummels -3 Fred(7V)
Foto FE511.

SBV ULM UU-58-26 TZ-72-78 Fred(7V)
Foto FE512. Links een ULM DKW en rechts een "echte" motor.

SBV ULM DKW Hummel Fred(7V)
Foto FE513. Een ritje door 's-Gravenhage.

Naar > de index van dit artikel




Logo kop RP 82 (VV)Logo kop RP 82 (VV)HISTORIE KORPS RIJKSPOLITIE
RIJKSPOLITIE ALGEMEEN
VOERTUIGEN DE ULM DEEL 7



SBV ULM Berini + DKW Hummel Fred (2)(7K)Deel 7.  De ULM. Een praktijkverhaal.

Alle oud-RP-ers kennen het begrip ULM. Het staat voor Ultra Licht Motorrijwiel. Toen in de jaren ’60 de bromfietsen in opmars kwamen, was de jeugd er als de kippen bij om die dingen harder te laten rijden. Dat kon alleen maar door de brommer “op te voeren”. Die reed soms wel 80 km per uur.
Dit nieuwe fenomeen was de politie een doorn in het oog. De brommers reden zo gemakkelijk bij de politiemensen vandaan.
Die reden immers op Berini’s met een slakkengangetje van 35 km per uur. De RP dacht dat dat anders moest.
Er werden politiebrommers geïntroduceerd van het merk DKW, type Hummel, die een kentekenplaat kregen en dus niet onderhevig waren aan de bromfietseisen. Het was dus een motorfiets. Die DKW’s werden ULM’s genoemd. Bij veel rijkspolitiemensen zit het fenomeen ULM nog strak in het geheugen. De ULM’s werden als politiebrommer aangekleed, wit van kleur met beenschermen, voetsteunen, een voetrem en een kickstarter. Standaard zat er een cilinderinhoud van 50 cc op.
Ondanks dat het motorfiets was, hoefden de politiemensen  geen rijbewijs A te hebben.
Er was door de minister een algehele vrijstelling verleend. De eerste types hadden een klein tankje. Op het voorspatbord werd Rijkspolitie gespoten, achter de korte buddyseat was een rek gemonteerd waarop dubbele tassen vastzaten.
Daarin zaten benodigdheden die de politiemensen nodig hadden, zoals een grote lamp met gekleurde schijven, om stop- en doorrijtekens te geven. Ook zat er een schrijfplaat met allerlei formulieren in, je bonnenboekje en je pet.
Over het tankje zat een zwart kunstleren zeil, dat er voor moest zorgen dat je bij regen niet nat werd. De praktijk was dat je bij regen helemaal niet op dat ding kroop. In de winter hield dat zeil wel een hoop kou tegen.

Toen ik vanuit Groesbeek naar de groep Huissen vertrok in 1966,​ trof ik daar een sterk verouderde landgroep aan. De jongste politieman was wijlen Jan ter Burg, die tegen de veertig was. Tegelijk met mij kwam een wachtmeester JC (jongste categorie, dus net van school) naar de groep Huissen. Velen van ons kennen hem als John Brendel.
Alhoewel John een mentor had (de genoemde Jan ter Burg), trokken wij als politiebroekies veel samen op, uiteraard met de ULM.

John had voorheen al aan bromfietsen gesleuteld. Wij ontdekten al snel dat we op onze standaard ULM de opgevoerde brommers niet konden bijhouden. Daar werd het volgende op gevonden. Wij vroegen een politiegezinde monteur van de fietsenmaker of hij iets aan de snelheid kon doen, maar dan zonder dat de controleur motormaterieel (die kwam eens per jaar de voertuigen controleren) er iets van zou merken. Dat gebeurde en wat dacht je? We konden concurreren met de opgevoerde bromfietsen uit de dorpen die we mee namen naar het groepsbureau. Een dag later konden ze de brommer ophalen met een bekeuring en de opgevoerde onderdelen werden in beslag genomen. Langzaam begonnen we een naam op te bouwen.

Om te zorgen dat we zelf goed met die ULM konden rijden, trokken we regelmatig met z’n tweeën de polder in voor onze “snelheidsrondjes”. Dat ging één keer mis. Ik wilde John niet uit het oog verliezen dus op enig moment nam John de bocht beter dan ik. Uitgerekend langs de buitenbocht lag een sloot. Jawel hoor, daar ging ik in. Hoop gedoe gehad om het aan de groepscommandant uit te leggen. Die glimlachte slechts en schudde het wijze hoofd. De twee jaar groep Huissen zijn de meest onbezorgde politiejaren geweest in mijn hele loopbaan.
De belangrijkste kenmerken zijn: veel binnen gehaald, veel gelachen en vooral veel geleerd.
En vooral geleerd hoe je aan opgevoerde brommers moet sleutelen. Met dank aan John.

Constant Theunissen.

Naar > de index van dit artikel